Polskie samorządy podwyższają w 2026 roku opłaty za odbiór odpadów komunalnych. Jak podaje PortalKomunalny.pl, to efekt wyczerpania rezerw finansowych, które przez lata pozwalały gminom mrożyć ceny, oraz braku prawnych możliwości dalszego dotowania zbiórki odpadów z innych źródeł budżetowych.
Konkretne stawki w największych miastach
W Warszawie od 1 kwietnia 2026 roku opłata w zabudowie wielolokalowej wzrosła z 60 zł do 85 zł miesięcznie, a w zabudowie jednorodzinnej z 91 zł do 107 zł. Stolica wskazała na całkowite wyczerpanie rezerw finansowych oraz negatywny wpływ systemu kaucyjnego, który pozbawił miejskie sortownie surowców.
Gdańsk zmienił metodę naliczania opłaty: stawka dla lokali do 110 m² wzrosła z 0,88 zł do 1,10 zł za metr kwadratowy, a dla powierzchni powyżej 110 m² z 0,10 zł do 0,20 zł za metr kwadratowy. Jak zaznacza PortalKomunalny.pl, to pierwsza podwyżka w Gdańsku od pięciu lat.
Sześć przyczyn systemowych
Według analizy PortalKomunalnego.pl za wzrostem stawek stoi sześć wzajemnie powiązanych czynników:
Pełne wdrożenie systemu kaucyjnego od stycznia 2026 roku wyjęło z odpadów komunalnych najbardziej wartościowe frakcje, aluminium i czysty PET, pozbawiając sortownie kluczowego źródła przychodów. Według szacunków podanych przez PortalKomunalny.pl doprowadziło to do wzrostu jednostkowych kosztów przetwarzania odpadów średnio o 15 do 20 procent.
Brak wdrożenia pełnej ustawy o Rozszerzonej Odpowiedzialności Producenta (ROP) sprawia, że producenci opakowań nie partycypują finansowo w kosztach ich zbiórki, sortowania i recyklingu, a całość tych obciążeń spoczywa na mieszkańcach.
Niedobór instalacji termicznego przekształcania odpadów sprawia, że głównymi odbiorcami wysokokalorycznych pozostałości z sortowania stały się cementownie, które dyktują wysokie ceny za przyjęcie tony paliwa RDF.
Koszty pracy stanowią według PortalKomunalnego.pl blisko 50 procent budżetu operacyjnego firm komunalnych. Dynamiczny wzrost płacy minimalnej i niedobór pracowników przekładają się na wzrost cen w przetargach na odbiór i transport odpadów.
Rosnące ceny energii elektrycznej oraz urzędowa waloryzacja opłaty marszałkowskiej za składowanie odpadów zwiększają koszty zagospodarowania pozostałości po sortowaniu.
Prawo unijne nakłada na Polskę coraz bardziej rygorystyczne cele w zakresie recyklingu. Aby sprostać tym wymogom i uniknąć ryzyka wielomilionowych kar, gminy inwestują m.in. w systemy monitoringu zbiórki, co dodatkowo obciąża budżety systemów odpadowych.
Co powinien zrobić mieszkaniec
Nowe stawki obowiązują od 1 kwietnia 2026 roku. W Warszawie należy opłacać rachunki według nowych kwot: 85 zł miesięcznie za lokal w bloku lub 107 zł za dom jednorodzinny. W Gdańsku wysokość opłaty wynika z powierzchni lokalu: 1,10 zł za każdy metr kwadratowy do 110 m² i 0,20 zł za każdy metr powyżej tej granicy. Opłatę wnosi się przelewem lub przez system płatności wskazany przez urząd gminy. Mieszkańcy innych miast powinni sprawdzić aktualne uchwały swoich rad gmin.
Źródła: portalkomunalny.pl, stat.gov.pl
