Golarki elektrycznej nie wolno wrzucić do zwykłego kosza – jako elektroodpad trafia do PSZOK-u, sklepu z elektroniką lub czerwonego pojemnika na elektrośmieci, i wszystkie te opcje są bezpłatne. Właściwa utylizacja pozwala odzyskać nawet 95% surowców i uniknąć mandatu sięgającego 5000 zł. Dowiedz się, które miejsce będzie dla Ciebie najwygodniejsze i jak przygotować golarkę przed oddaniem.
Dlaczego golarka to elektroodpad, a nie zwykły śmieć
Golarka elektryczna należy do kategorii zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego – czyli elektroodpadów. To nie kwestia zwyczaju, lecz obowiązek wynikający z ustawy o odpadach z 14 grudnia 2012 r. oraz unijnej dyrektywy WEEE. Wrzucenie golarki do zwykłego kosza na śmieci jest zatem niezgodne z prawem.
Powód jest prosty: golarka zawiera substancje, które w kontakcie z glebą i wodą gruntową uwalniają ciężkie metale. Skutki tego procesu to realne zagrożenie dla zdrowia ludzi i zwierząt oraz długotrwałe zanieczyszczenie środowiska.
Z drugiej strony, prawidłowa utylizacja golarki elektrycznej przynosi wymierne korzyści. Recykling jednej golarki – o masie od 200 do 500 g – pozwala odzyskać od 150 do 400 g metali szlachetnych i innych surowców wtórnych: metali, tworzyw sztucznych oraz pierwiastków ziem rzadkich. Nowoczesne zakłady recyklingu odzyskują nawet do 95% materiałów zawartych w urządzeniu. Co więcej, przetwarzanie surowców wtórnych zamiast wydobywania nowych redukuje emisję CO₂ nawet o 80% w porównaniu z produkcją urządzeń od podstaw.
Gdzie wyrzucić golarkę elektryczną – 3 główne miejsca
Gdzie wyrzucić golarkę elektryczną? Zużyty sprzęt tego rodzaju można oddać bezpłatnie w trzech rodzajach miejsc: PSZOK-u, sklepie ze sprzętem elektrycznym lub do czerwonego pojemnika na elektroodpady.
PSZOK (Punkt Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych) działa w każdej gminie – co najmniej jeden na terenie całej jednostki administracyjnej. Oddanie golarki jest tam bezpłatne dla każdego mieszkańca. Adresy, godziny otwarcia i harmonogramy zbiórek mobilnych (MPSZOK) znajdziesz na stronie internetowej urzędu swojej gminy lub miasta. Mieszkańcy Warszawy i Częstochowy mają dostęp do dodatkowych punktów stacjonarnych oraz dedykowanych zbiórek elektroodpadów.
Sklepy stacjonarne ze sprzętem AGD, RTV lub komputerowym mają ustawowy obowiązek przyjąć golarkę w dwóch sytuacjach: przy zakupie nowego urządzenia tego samego rodzaju (bez względu na rozmiar oddawanego sprzętu) lub bezpłatnie bez zakupu – jeśli wymiary golarki nie przekraczają 25 cm × 25 cm × 25 cm.
Czerwone pojemniki na elektroodpady rozmieszczone w przestrzeni miejskiej przyjmują urządzenia mieszczące się w otworze wrzutowym – zwykle o gabarytach do 50 cm × 50 cm × 50 cm. Mapę najbliższych pojemników znajdziesz online, wpisując w wyszukiwarce nazwę swojego miasta wraz z hasłem „elektroodpady mapa”.
Co zrobić z golarką zamiast ją wyrzucać
Zanim oddasz golarkę elektryczną do recyklingu, warto sprawdzić trzy alternatywy: naprawę, sprzedaż lub przekazanie innemu użytkownikowi.
Naprawa w serwisie to pierwsza opcja, gdy urządzenie przestało działać. Wiele usterek – wymiana akumulatora, serwis ostrzy – jest tańsza niż zakup nowego sprzętu, a naprawa przedłuża cykl życia urządzenia i zmniejsza liczbę generowanych odpadów.
Sprzedaż lub oddanie sprawnej, lecz niepotrzebnej golarki to kolejna możliwość. Działające urządzenia można wystawić na portalach z używanym sprzętem lub przekazać na platformach wymiany rzeczy. Golarka w dobrym stanie znajdzie nowego użytkownika szybciej, niż można by się spodziewać.
Jeśli maszynka do golenia nie nadaje się ani do naprawy, ani do ponownego użycia, trafia do zakładu recyklingu. Właściciele salonów fryzjerskich i inne podmioty pozbywające się większych ilości sprzętu muszą przekazać go wyłącznie uprawnionemu podmiotowi posiadającemu zezwolenie na gospodarowanie odpadami elektrycznymi. Skupy złomu przyjmują golarki jedynie wtedy, gdy dysponują ważnym zezwoleniem na elektroodpady.
Jak prawidłowo przygotować golarkę do oddania
Przygotowanie golarki przed oddaniem zajmuje dosłownie kilka minut, a znacznie ułatwia pracę recyklerom. Przed przekazaniem urządzenia wykonaj trzy czynności:
- Oczyść golarkę z włosów – usuń pozostałości z głowicy i komory na włosy. Czyste urządzenie łatwiej poddać segregacji materiałów.
- Osusz golarkę szmatką – wilgoć może utrudniać dalsze przetwarzanie, dlatego przed oddaniem przetrzyj obudowę suchą ściereczką.
- Wyjmij baterię lub akumulator – elementy zasilające oddaj oddzielnie do specjalnych pojemników na baterie, dostępnych w marketach, szkołach i urzędach lub w PSZOK-u.
Ładowarka dołączona do golarki to osobny elektroodpad – nie wkładaj jej razem z urządzeniem do pojemnika na elektroodpady. Ładowarkę oddaj w PSZOK-u lub w sklepie z elektroniką. Zachowanie tego rozdziału pozwala recyklerom przetwarzać poszczególne frakcje materiałów skuteczniej i odzyskać więcej surowców wtórnych.
Czego nie robić z golarką elektryczną – kary i zagrożenia
Trzy zachowania są zakazane bezwzględnie: wyrzucanie golarki do pojemnika na odpady zmieszane, porzucanie jej w lesie lub rowie oraz wrzucanie do wody. Każde z nich grozi mandatem – za wyrzucenie do śmieci domowych od 20 do 500 zł, a w przypadku nielegalnego porzucenia w środowisku nawet do 5000 zł.
Nie demontuj golarki samodzielnie ani jej nie spalaj. Obudowa, akumulatory i podzespoły elektroniczne zawierają rtęć, ołów i kadm – substancje, które po uwolnieniu do gleby lub wody przenikają do łańcucha pokarmowego i stanowią realne zagrożenie dla zdrowia ludzi oraz zwierząt. Spalenie golarki elektrycznej w domowym piecu lub ognisku uwalnia toksyczne opary i jest traktowane jako nielegalna utylizacja odpadów niebezpiecznych.
Najczęstszy błąd to właśnie wrzucenie zużytej golarki razem z odpadami kuchennymi lub innymi śmieciami – wielu użytkowników nie zdaje sobie sprawy, że podlega to karze. Zamiast tego wystarczy skorzystać z jednej z bezpłatnych opcji opisanych wcześniej: PSZOK-u, sklepu z elektroniką lub czerwonego pojemnika na elektroodpady.
Co dzieje się z golarką po oddaniu do recyklingu
Golarka elektryczna, która trafia do zakładu recyklingu, przechodzi przetwarzanie mechaniczne i termiczne – cały proces trwa od 1 do 3 miesięcy od momentu odbioru urządzenia. Urządzenia, których nie da się naprawić ani ponownie użyć, są kierowane wyłącznie na tę ścieżkę.
W zakładzie recyklingu golarka jest najpierw demontowana na frakcje materiałowe: metale, tworzywa sztuczne oraz komponenty elektroniczne. Po wstępnej segregacji następuje rozdrabnianie, separacja magnetyczna i prądami wirowymi oraz oczyszczanie. Dzięki temu możliwa jest precyzyjna separacja metali i tworzyw, a odzyskane surowce spełniają wymagania przemysłu.
Korzyści wykraczają poza sam odzysk materiałów. Surowce wtórne zastępują te pochodzące z wydobycia, a odzyskane metale i tworzywa wracają do obiegu jako wsad do produkcji nowych wyrobów – zamykając pętlę gospodarki o obiegu zamkniętym.
