Według obserwacji MPO Kraków przedstawionych przez prezesa spółki Marka Kabacińskiego podczas Forum Recyklingu, o czym informuje PortalKomunalny, uruchomienie systemu kaucyjnego zmniejszyło wagowo ilość butelek plastikowych i puszek trafiających do miejskiego systemu zbiórki odpadów komunalnych o niecałe 50 proc.
Wartościowy surowiec znika, koszty zostają
Jak podkreślił Marek Kabaciński, PET i metale należały do materiałów o relatywnie dużej wartości handlowej. Ich odpływ z żółtego strumienia pogarsza bilans ekonomiczny instalacji, choć wagowo zmiana nie wygląda rewolucyjnie. Prezes MPO Kraków ujął to wprost: wagowo jest to niewielka ilość, natomiast wartościowo, zarówno w pieniądzach, jak i w procentach recyklingu, to spora zmiana.
Problem ma jeszcze jeden wymiar: materiał wydzielany przez sortownie komunalne przegrywa jakościowo z surowcem z automatów kaucyjnych. Według Kabacińskiego recyklerzy coraz niechętniej odbierają PET z instalacji komunalnej, bo jest zanieczyszczony, podczas gdy z automatów otrzymują czysty materiał. Skutkiem może być presja na obniżkę cen surowców sprzedawanych przez sortownie i dalsze pogorszenie ekonomiki całego procesu.
Gminy płacą, poziomy recyklingu rosną
Niezależnie od odpływu wartościowych frakcji gminy nadal muszą osiągać ustawowe poziomy przygotowania do ponownego użycia i recyklingu odpadów komunalnych, a niewykonanie tych obowiązków wiąże się z konsekwencjami finansowymi. Kabaciński zakwestionował sens takiego układu: jego zdaniem gminy nie mogą być odpowiedzialne za recykling surowca, który jest im zabierany przez odrębny system.
Jednocześnie MPO Kraków odnotowuje poprawę jakości segregacji. Według badań morfologicznych przywołanych przez prezesa spółki ok. siedem lat temu ok. 35 proc. materiału w żółtym pojemniku stanowiła frakcja bezużyteczna. Najnowsze badania z 2025 r. pokazały spadek tego udziału do ok. 25 proc.
Spór o ROP i projekt ustawy UC100
Zdaniem Kabacińskiego odpowiedzią na rosnące koszty powinien być stabilny mechanizm rozszerzonej odpowiedzialności producenta, który realnie pokryje koszty systemu po stronie zbierających, sortowni i recyklerów. Prezes MPO wskazał, że podstawowym źródłem finansowania gminnego systemu pozostają opłaty mieszkańców, których podnoszenie ma wymiar nie tylko ekonomiczny, ale i polityczny.
Jak podaje PortalKomunalny, projekt nowej ustawy o opakowaniach i odpadach opakowaniowych funkcjonuje pod oznaczeniem UC100. Najnowsza opublikowana wersja projektu, oznaczona numerem 4.0, pochodzi z 17 sierpnia 2026 r. W październiku 2026 r. dokument był nadal przedmiotem rozmów w Radzie Dialogu Społecznego, gdzie spór dotyczył m.in. proponowanego scentralizowanego modelu zarządzanego przez podmiot publiczny.
Kabaciński zaznaczył, że gminy przez lata budowały infrastrukturę dostosowaną do konkretnych strumieni odpadów. Pojawienie się równoległego systemu kaucyjnego zmieniło warunki, nie tworząc mechanizmu rekompensującego koszty pozostające po stronie komunalnej.
Co powinien zrobić mieszkaniec: butelki plastikowe i puszki objęte systemem kaucyjnym należy odnosić do punktu zwrotu w sklepie lub do automatu, aby odzyskać kaucję wliczoną w cenę opakowania. Wyrzucenie ich do żółtego pojemnika jest zgodne z przepisami, jednak oznacza rezygnację z kaucji. Opakowania bez znaku systemu kaucyjnego należy wrzucać do żółtego pojemnika jak dotychczas.
Źródła: portalkomunalny.pl
